Cả Real Madrid và Manchester United, hai câu lạc bộ giàu có bậc nhất thế giới, đều quyết định không bổ nhiệm huấn luyện viên dài hạn ngay lập tức. Thay vào đó, họ trao quyền tạm quyền cho những người quen thuộc: Michael Carrick tại Manchester United và Alvaro Arbeloa tại Real Madrid đến hết mùa giải. Trong đó, trường hợp của Arbeloa đang chưa rõ ràng.
Quyết định này thoạt nhìn có vẻ mạo hiểm, khi giao đội bóng cho những cựu cầu thủ thiếu kinh nghiệm quản lý đỉnh cao. Tuy nhiên, liệu đây có phải là một thông điệp ngầm rằng vai trò của huấn luyện viên không quan trọng như chúng ta vẫn nghĩ?
Vì sao HLV quan trọng – và vì sao không?
Giới học thuật từ lâu đã tranh luận về tác động thực sự của các huấn luyện viên. Hầu hết các nghiên cứu chỉ ra rằng huấn luyện viên không ảnh hưởng quá lớn đến kết quả trận đấu như nhiều người lầm tưởng. Johan Cruyff từng nói: “Nếu cầu thủ của bạn giỏi hơn đối thủ, 90% bạn sẽ thắng”. Thực tế, số lượng cầu thủ giỏi lớn hơn rất nhiều so với số lượng huấn luyện viên giỏi.
Đa số các huấn luyện viên đều có trình độ tương đương nhau. Chỉ có những ngoại lệ xuất chúng như Jurgen Klopp hay Pep Guardiola mới tạo ra sự khác biệt rõ rệt về mặt thống kê. Một nghiên cứu của George Ferridge chỉ ra rằng phần lớn huấn luyện viên không tạo ra tác động lớn đến hiệu suất của cầu thủ; họ chỉ đơn giản là những người thay thế cho nhau.
Một nghiên cứu năm 2010 với tiêu đề “Hiệu suất của HLV bóng đá: Kỹ năng hay May mắn?” đã đưa ra một phát hiện thú vị: Trong số các phương án quản lý, việc “không có HLV chính thức” (tức dùng HLV tạm quyền) xếp thứ 9 về hiệu quả.
Lý do được đưa ra là các cầu thủ thường nỗ lực thi đấu hơn trong ngắn hạn dưới thời huấn luyện viên tạm quyền vì lo sợ cho tương lai và sinh kế của chính họ tại câu lạc bộ.
Carrick đã thắng derby Manchester với MU
Rủi ro và chiến lược
Dù Manchester United và Real Madrid có thể không dựa trên nghiên cứu này, nhưng quyết định của họ có logic nhất định. Thay vì hoảng loạn và vội vàng ký hợp đồng đắt đỏ với một huấn luyện viên dài hạn ngay giữa mùa giải (khi các lựa chọn tốt rất khan hiếm), họ chọn phương án chờ đợi đến mùa hè – thời điểm sau World Cup 2026, khi nhiều huấn luyện viên giỏi sẽ rảnh rỗi.
Tất nhiên, huấn luyện viên tạm quyền thường sẽ là những người có năng lực bình thường, những người sẵn sàng nhận một công việc ngắn hạn. Khi bổ nhiệm huấn luyện viên tạm thời, Manchester United và Real Madrid sẽ hy vọng họ có thể giúp đội bóng cầm cự đến cuối mùa giải.
Việc thay tướng giữa dòng là một canh bạc đắt đỏ mà chưa chắc đã thay đổi được vận mệnh đội bóng, do đó nó cần được thực hiện với tính toán kỹ lưỡng, không vội vàng bởi áp lực thời gian.
Bạn đọc có thể tìm hiểu sâu hơn về cách hoạt động của một đội bóng qua bài viết Ai là người quyết định chiến thuật: HLV, Giám đốc Kỹ thuật hay trợ lý?
